Showing posts with label Kisah Palui. Show all posts
Showing posts with label Kisah Palui. Show all posts

Tuesday, July 19, 2011

Sup Rasa Ganyir

Amun bajanji Palui kada parnah tapat wan waktu. Kakawalannya rancak banar sarik karna kalalawasan mahadangi. Nang kaya malam itu inya luput pulang wan janji handak tulakan ka wadah urang basalamatan."Mana Palui Mak, sudah batangah jam dihadang kada cangul-cangul jua,"ujar Garbus."Sudah biasa Palui kada cuma mamakai jam karet nang maumatan, tapi tapakai jam baru,"ujar Tulamak manyahut.
"Padahal, semalam inya jua nang bajanji minta hadangi di gardu ini tapi nyatanya pangaramput banar,"ujar Garbus."Sabujurnya kita handak ka mana, aku balum paham jua ikam mambawai aku wan Palui,"ujar Tulamak."Ikam kada tahukah bahwa kita sabarataan disaru julak Ambi, malam ini imbah isya sidin basalamatan,"ujar Garbus.
"Kalu Palui nang bajanji dan inya datang, baiknya kita tinggalakan haja, kita tulakan badahulu,"ujar Tulamak mandangar julak Ambi basalamatan."Ayu kita tanggalakan haja, supaya inya jara jangan sampai mangaramputi kita tarus,"ujar Garbus manyatujui ajakan Tulamak supaya tulakan haja.
Sesampainya Garbus wan Tulamak di rumah julak Ambi, urang sudah mambaca doa dan paharatannya basurung handak makanan."Ayu Bus wan Tulamak masukan, makanan sudah tasadia. Ayu sabarataan silakan dimakani haja,"ujar julak Ambi manyuruh.
"Cucuk banar, parut lapar dan makanannya nasi sup, hayam barihit,"ujar Tulamak mahabisakan sapiring lalu batambah pulang."Mana kawal ikam saikung kada kalihatan?"ujar julak Ambi manakunakan Palui."Satumat lagi inya pasti datang bila disaru,"ujar Garbus manangguh karna Palui tamasuk ratik saruan jua.
Imbah tuntung makanan, bubuhannya umpat manulungi basisimpun, lalu Garbus wan Tulamak bapander."Mak kumpulakan samunyaan sisa supnya nang kada habis,"ujar Garbus manyuruh Tulamak."Naahhh...itu Paluinya datang,"ujar Tulamak manunjuk.
"Pas banar ikam datang Lui ai, ini sudah kusiapakan sapiring jubung. Ayu makani, kami mahadangi ikam bulikan,"ujar Garbus manyurungi Palui sapiring sup, pina likat kuahnya. Langsung Palui mahantupnya, kada toleh kiri kanan lagi.
"Kanyang banar, habis sapiring,"ujar Palui mariga sambil manapuk parut."Aku kakanyangan Bus ai, tapi rasa mual parut handak muak. Ikam marasalah sup hayam julak Ambi ini rasa ganyir, masin dan pina lunyak?"ujar Palui."Tadi wayah kami makanan nyaman banar, hayamnya barihit, hati wan hampadalnya baracak dan hintalunya sabigian,"ujar Tulamak.
"Tapi kanapa maka supku rasanya anih banar,"ujar Palui."Itulah akibat urang pangaramput bajanji dan tadudi saruan,"ujar Garbus."Mungkin tasalah bumbunya,"ujar Tulamak. Wayah bulikan bapisah wan Palui hanyar Garbus mambuka rahasianya bahwa sup nang dimakan Palui tadi adalah kumpulan sisa makana urang, lalu kuahnya ditambahinya wan banyu pambasuhan."Aku mambalas, karna kada wani tarang-tarangan biar haja kubalas badiam-diam kaya itu,"ujar Garbus mangalakak katawa. (ivd/mht)

Monday, July 18, 2011

Ditatak Disambung

Wayah dahulu ngalih gawian, Palui sawat jua balajar manjahit wan mamarinanya. Karna kacangkalannya akhirnya inya bisa mabuka kios dan dibarinya ngaran Penjahit Palui.
Kakawalannya nang hiri wan Palui hingga ada nang nekad marubah huruf pada tulisan ngaran kiosnya itu dari panjahit menjadi panjahat. Biar diganggu dan dihirii, Palui sama sekali kada marasa dihina dan inya tatap haja manarusakan gawiannya itu.
Gawian jadi tukang jahit ini sabujurnya gawian bungul, ujar Palui bakisah wan kakawalannya. Kanapa maka dipadahakan gawian bungul Lui? ujar Garbus. Cuba ikam pikirakan kain baik, kain hanyar, kain haraganya larang lalu ditatak-tatak, digunting-gunting lalu disambung-sambung pulang, jadi salawar, jadi baju.
Kada gawian bungullah kain baik dirusak lalu dijahit, dibaiki pulang?ujar Palui.
Karna marusak nang baik, lalu mambaiki pulang itulah ikam mangacak upahnya, ujar Tulamak paham. Ada pangalamanku nang mamuyaki salawas jadi tukang jahit ini, ujar Palui. Pangalaman napa Lui? ujar Tulamak. Wayah itu kamanakan Tuhabuk handak mambari hadiah salawar wan mamarinanya.
Ukurannya maniru ukuran salawar Tuhabuk karena inya mamadahakan cucuk haja. Lalu langsung kugawi karna Tuhabuk itu urang baik dan kada pernah manawar upahnya, barapa haja pasti dibayarnya, ujar Palui.
Barapa hari hanyar tuntung Lui?ujar Garbus. Kada balanggar hari Bus ai, gawian kilat, ampat jam tuntung lalu langsung diambil dan dibawa bulik ulih Tuhabuk disampaiakanya kamamarinanya, ujar Palui.
Pas dan cucuklah ukurannya?ujar Tulamak. Eee...sakalinya Tuhabuk datang lagi minta tatakakan kurang labih satabah, maka kutataklah satabah. Imbah tuntung lalu diambil pulang ulih Tuhabuk dan dijulungnya ka mamarinanya. Kada lawas kamariannya Tuhabuk datang pulang, minta sambungakan lagi satabah nang bakas ditatak tadi, ujar Palui.
Wah, dasar bujur-bujur pangalaman mamuyaki. Minta tatakakan lalu ditatak, imbah ditatak minta sambungakan pulang, ujar Garbus. Tapi...tapi manyambungnya ulih Tuhabuk dipadahakan di subalah kanan haja, sedangkan kain salawar batis kirinya biar haja jangan disambung, ujar Palui mulai lihum karna paham maksud Tuhabuk.
Hahaha...hahaaaaaa...aku paham, aku paham jua, ujar Garbus wan Tulamak taimbai manjawab wan taimbai mangalakak tatawaan karna inya tahu bahwa mamarina Tuhabuk itu handap sabalah. (bp/tam)

Doa Salamat

Bubuhan Palui wan kakawalannya si Garbus, Tulamak, lawan Tuhirang tarkanal banar di kampung sebagai bubuhan SAR alias bubuhan SARuan. Artinya bubuhannya itu kada kawa mandangar urang baaruhan atawa basalamatan, pasti hadir. Imbah itu amun kawa buliknya mambarakat pulang gasan nang di rumah.
"Bila bulan anum tiap hari ahad pasti ada urang nang bakakawinan lalu kaya apa rancana kita?" ujar Tulamak batakun."Kalu kaya itu kita babagi tugas, nang manyalidiki urang baaruhan siang adalah Tulamak wan Tuhirang, nang manyalidiki urang baaruhan malam adalah aku wan Palui,"ujar Garbus.
Imbah tuntung sambahyang isya, Palui mandangar habar bahwa di rumah Durazak cagar basalamatan batasmiah cucunya, maka langsung inya bahabar wan kakawalan."Bus, ayu kita basaruan ka wadah wak haji Durazak,"ujar Palui mambawai kakawalannya.
"Kami tarima kasih banar Lui ai bubuhan ikam datang karna salamatan ini mandadak banar jadi kada banyak basaruan. Makanya kami minta ikam nang mambacaakan doa salamatnya,"ujar wak Durazak."Baiknya ikam jua Lui ai,"uajar Garbus manyuruh.
Palui manggitir disuruh wak Durazak karna inya sabujurnya kada biasa mambaca doa, tapi inya indah kalah lalu mawaniakan diri batakun :
"Doa nang mana wak haji,"ujar Palui."Tasarah ikam haja,"sahut wak Durazak."Doa nang lawas ulun sudah kada ingat lagi,"sahut Palui."Kalu doa nang lawas sudah kalumpanan, maka aku hakun haja doa nang hanyar, ujar wan Razak.
"Doa nang hanyar.........doa nang hanyar ulun balum balajar, sahut Palui bagamat."Aku sudah mangira jawaban ikam Lui ai......Kalu ikam kada ingat doa lawas wan kada bisa doa hanyar, aku haja mambacaakan doa sapu jagat, ujar wak Durazak."ulun bacaakan doa salamat haja gin,"ujar Palui.
"Ayu lakasi dibaca Lui,"ujar wak Durazak manyuruh."Bismillah.................Salamat makan, salamat manikmati amin...amin...rabbana atina......amin, amin alhamdulillahirabbil alamin,"ujar Palui langsung manutup doanya. Masam muha wak haji Durazak mandangar doa Palui."jadi aja sudah...Ayu makani papancukannya, jangan supan-supan kami masih banyak haja cadangan asam palipisan, limau wan pisang manggalanya, ujar wak haji Durazak. (ivd/tam)

Sunday, July 17, 2011

Pamanis Haja

Palui wan kakawalannya maambil upah borongan batabas di kantor kalurahan, napa rumputnya sudah pina tinggi-tinggi. Tapi karna dikarubuti batiga makanya sabalum tangah hari gawian batabasnya sudah handak tuntung. "Imbah tuntung bagawi borongan batabas ini, kita makanan,"ujar Tulamak.
"Ikam ini Mak ai makanan tarus nang dihatiakan,"ujar Garbus. "Gasan nangapa duit kalu kada gasan makan, apalagi uyuh-uyuh bagawi bahaharian ini,"ujar Tulamak. "Aku akur haja imbah bagawi ini makanan, tapi sabalumnya kita babarasih awak, baudhu lalu sembahyang. Imbah tuntung sembahyang hanyar kita bapikir makanan,"ujar Palui.
"Tapi ada syaratnya, karna gawian kita ini pas-pasan upahnya maka kita 'BSS' haja,"ujar Tulamak."Aku akur haja, jadi sapamilih saurang haja napa nang handak dimakan, handak nyaman bayarnya larang atawa handak nang murah-murah haja. Tasarah masing-masing,"ujar Garbus.
"Aku pasan nasi rawon, banyaki kuahnya nyaman kaina kawa batambah nasinya,"ujar Tulamak."Aku pasan soto wan satinya sapuluh cucuk,"ujar Palui."Aku pasan gado-gado haja, banyak pitaminnya,"ujar Garbus.
Wayah samunyaan sudah sadi maka bubuhannya baimbai makanan. Tulamak ancap banar mahabisakan nasi rawonnya, lalu minta batambah pulang. Garbus makannya pina lambat karnainya sakit gigi.
Sedangkan Palui sabalum mamakan sotonya, inya makanan sati, tapi nang dimakannya tunggal bilahan cuma sahiris-sahiris sati hujungnya haja, hingga tiap cucuk tasisa tiga atawa ampat hiris.
Lalu imbah tuntung makanan sahiris-sahiris itu lalu inya mulai mamakan sotonya."Ayu, siapa handak sati ambillah,"ujar Palui pura-pura manawari Garbus wan Tulamak.
"Aku sakit gigi Lui ai kada kawa makan daging,"sahut Garbus sambil manyirit sati nang sudah pina basisa tunggal bilahan."Ayu Mak, rasani,"ujar Palui manyuruh.
"Sabujurnya aku handak jua marasani tapi...samunyaan bakas muntung ikam, ujar Tulamak."Ikam tu pamanisnya banarai Lui ai, kami paham haja. Ikam pupura manawari kami, tapi samunyaan sati sudah ikam iguti supaya kami kada maminta."
"Hahaha,"ujar Palui tatawa karna akal kancilnya katahuan kakawalannya."Aku tu kada parlu bapamanis-pamanis Mak ai, kan aku sudah manis,"ujar Palui manuruti iklan di tivi.(tam)


Wednesday, July 13, 2011

Takutan Dipangkung

Tulamak manyaru bubuhan kakawalannya Palui, Garbus, Tuhirang wan Tukacut, kaina malam basalamatan maaqikahi anaknya nang hanyar lahir. Karna anaknya itu lalakian jadi inya manyumbalih dua ikung kambing. Tapi wayah acara rupanya. Palui kada datang karna inya harus tulak ka banjar maelangi paniniannya.
Isuknya Palui datang ka rumah Tulamak handak minta maaf karna malamnya kada kawa datang saruan baaqikahan. "aku maaf banar samalam kada datang karna tulak ka banjar maelangi paninian, hari hujan labat tapaksa tapamalam," Ujar Palui.
"Aku maklum haja Lui ai," ujar Tulamak manyuruhakan Palui duduk lalu inya langsung kabalakang maambil akan makanan wan nginuman. "Pas banar Lui ai ikam ku tinggali kapala kambing, silahkan makan," ujar Tulamak." Ikam paham banar kasukaan ku Mak ai," Ujar Palui sambil mulai makan mahantup utak kapala kambing.
Kada lawas datang bini Tulamak, takajut malihat Palui makan kapala kambing nang disimpannya dalam lamari. Mulai matan higa lawang bini Tulamak babarapa kali mancelengi lakinya. Wayah mancelengi lakinya itu sawat kalihatan uleh Palui, lalu Palui marasa bahwa bini Tulamak sarik maka Palui makin bacapat mahabisakan nasinya. "Ayu lakasi batambah nasi masih banyak dan habisakan utaknya," Ujar Tulamak manyuruh Palui."Aku sudah kanyang, kulihat langit maram mungkin cagar ada patir," sahut Palui karna inya maklum sudah babarapa kali kana celengi bini Tulamak."Kada usah lakas bulik Lui ai, kada mungkin ada patir karna hari panas banar," Ujar Tulamak karna inya kada paham bininya saceleng-celeng. Palui langsung badiri, parmisi lalu handak bulik."Hadang-hadangi,"Ujar bini Tulamak bagagasakan maacungakan payung. malihat bini Tulamak pina mamahing maka Palui makin takutan lalu langsung bukah saling lajuan karna mulai matan makan tadi bini Tulamak itu dilihatnya pina saceleng-celeng."Kanapa maka ikam handak mamangkung Palui,"ujar Tulamak."Aku kada handak mamangkung Palui tapi handak manitipakan payung bininya nang katinggalan di rumah kita,"ujar bini Tulamak lalu mau mamukulakan ka awak lakinya karna kasasarikan kapala kambing disurungakan ka Palui. (tam)

Ilmu Urang Bahari

Ujar urang, rancak bajalan banyak pangalaman. Makanya Palui taharat pada kakawalannya. Inya kawa bakisah macam-macam bila sudah bulik ka banua, tamsuk waktu inya umpat rumbungan paninjauan ka jawa, padahal inya jadi tukang angkut barang haja.
Amun Palui suah ka jawa maka Gabus, Tuhirang, lawan Tulamak paling-paling suah ka kuta kabupatin haja. Hanyar-hanyar ini, Palui lawan kakawalannya batuturuk duit handak tulakan ka Banjar, mandangar habar sudah banyak banar nang hanyae wan kadada di banua.
"Kita bajanji kada bulih tapisah, kaina ngalih mancarii." Ujar Palui. "Tapi bubuhan ikam jangan talalu laju bajalan, kaina aku tatinggal, kada kawa mairingi." Ujar Tulamak manyahuti, inya awaknya barat pang.
"Bajalan jangan papalingau, jangan bajurut, kaina dipadahkan urang bukit. Kita pacang malihat tuku saraba ada, tuku urang sugih, kadada panjaga bisa maambil saurang, harganya pas, kada bulih batawaran, wadahnya dipinggir sungai, disitu samunyaan ada, ada jua biuskupnya, ada wadah mainan kakanakan, main tarumbul, main dingdung, ada warung makan, bila malam ada urang banyanyi, baigal macam-macamai." Ujar Palui kada singmandakan, tahingal-ingal inya mamadahakan sampai pina ba-buihan ha muntungnya.
Imbah ngitu inya bapadah pulang." Bubuhan ikam jangan pina gugup masuk kasitu, inya tangganya bajalan saurangan, umpati haja aku supaya jangan tapulanting, kaina ditatawaakan kakanakan."
Imbah bakuliling, puas balilihat ka kiri ka kanan, Palui mambawai kakawalannya makanan ka warung Ciken."Aku minta nasi putih haja jangan kantang basanga, iwaknya papuyu baubar." Ujar Garbus."
"Kaya itu jua aku, iwak pais patin wan gangan asam haja." Uajar Tuhirang. Tulamak badiam haja, mairingi ujar Palui, liurku saraba cucuk ujarnya."Maka matan tadi sudah aku padahi jangan minta macam-macam umpati aku haja, inya warung ngini warung urang luar nagari, bayar badahulu hanyar makan, lain kaya di banua kita, itu artinya urang kada parcaya lawan kita, takutan kalu ditinggalkan bukah imbah tuntungmakan."Ujar Palui.
Imbah itu macam-macam pulang sambatan buhannya. Hayam bagalapung di pdahakan gaguduh, banyu bauap dipadahakan maigut muntung, nasi batakar di padahakan pamalar, nang bulih maambil banyak tumat lawan sambalnya haja.
Imbah tuntung makanan bubuhannya abut pulang kadada pambasuhan tangan, padahal mulai makanan tadi sudah kada babasuh jua, sakalinya Palui kada ingat mamadahakan andakan pambasuhan tangan.
"Dasar pamalar banar, pakacauan haja kadada." Ujar Garbus manggarunum. "Pakai haja ilmu urang bahari." Ujar Tuhirang. Tangan bakas makan sapuakan ka kapala, ka rambut sampai lingis barasih, tangan bakas makan, bakas iwak ada apuahnya, ubat rambut supaya jangan bahuban, supaya tatap hirang.
Mandangar ada apuah ubat huban, taimbai bubuhannya manyapuakan tangan ka kapala. Palui nang hanyar datang matan babasuh tangan tanganga malihat kalakuan kakawalannya nitu. (bp)


Blogger Banua

Blogger banua